20-01-08

Taal: geen touw aan vast te knopen.

letters















Denk eens even na. Een heel normale filosofische opdracht. In welke taal denk je? Nederlands, waarschijnlijk. En je denkt ook met woorden. Nu iets moelijker: probeer zonder woorden te denken. Dat is al iets moeilijker, elke keer dat je denkt ''ik moet zonder woorden denken'', ben je al fout bezig... Gegarandeerd dat je het na een paar pogingen wel voor gezien houdt en beseft dat je niet zonder taal kan denken.
Dat maakt veel zaken ingewikkeld. Wat is je eerste herinnering? Waarschijnlijk niet je babytijd. Je herinnering komt er pas als je iets kan denken en dus waarnemen. Deze twee dingen zijn onlosmakelijk verbonden. Maar baby's reageren toch ook? In welke taal denken zij dan?
Het wordt nog iets ingewikkelder als we denken dat er in vroegere tijden wel eens kinderen bij wolven opgroeiden ver voorbij de leeftijd van 2 jaar. Ze grommen dan weliswaar en bezitten een soort wolfachtige vorm van communicatie, maar in welke ''taal'' denken ze? Want het zijn natuurlijk mensen en geen dieren (alhoewel we daarbij dezelfde vragen kunnen stellen) en de mensheid bezit al meer dan 2000 jaar de mogelijkheid om taal te ontwikkelen en te spreken omdat zijn stembanden hoger zitten dan bij bv. primaten.
Nog zo'n leuk taalgegeven: maak een waterdichte betekenis voor ''stoel''. Dit voorwerp gebruik je dagelijks, dus dat zou moeten lukken. Ok, poging 1: een stoel is een iets waarop je kan zitten voor 1 persoon, uit hout of plastic met vier poten. En als ik van een stoel 1 poot afzaag, dan is het toch nog steeds een stoel? Oke, poging 2: een stoel is iets waarop je kan zitten, uit hout of plastic met drie of vier poten. En stoelen uit papier of ijzer dna?
Je ziet al snel dat er steeds nieuwe ''maar's'' zullen zijn. Na 2 pogingen gaf ik het al op. Taal blijft heel moeilijk om te begrijpen omdat we al onze (taal)problemen met taal moeten oplossen. Wittgenstein stelde het zo voor: ''In een rechtzaak gebruikt men autootjes om een ongeluk uit te beelden, zo gebruiken wij taal om de werkelijkheid te verwoorden.'' Ik vind dit een goede, begrijpelijke vergelijking, al verklaard het niet alles.
Want hoe leert een kind wat ''liefde'' betekend? Of vriendschap? Deze veelomvattende begrippen kan je onmogelijk aanduiden op een plaatje in een kleuterboek. En hoe kan het dat kleuterjes zonder ooit één les gramatica gehad te hebben automatisch werkwoorden verbuigen en meervouden maken?
Ik heb nu een aantal taalproblemen gegeven zonder duidelijke antwoorden. Taal geldt nog steeds als een van de moeilijkste begrippen in de filosofie, zelfs voor geleerden die er een heleboel moeilijke termen op plakken. Waarom zouden we ze dan toch stellen? Omdat het fascinerend is! Dat antwoord geldt voor alle filosofieonderwerpen. Denk er maar eens een minuut over na en laat je hersenpan koken!

"Men heeft de taal nog niet uitgevonden
die in één keer kan zeggen
wat men in een oogwenk waarneemt."

- N. Sarraute

17:42 Gepost door Virginia | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

09-01-08

Aanvulling op ''Hemel of hel?''

Nietschze-en-God

















Ik wil even een klein stukje toevoegen aan ''Hemel of hel?'''omdat ik er toevallig wat meer over te weten ben gekomen. Ik dacht natuurlijk dat ik de eerste was om me af te vragen of het niet onjuist is om goed te belonen, maar het blijkt even oud als de gedachte dat wie goed doet in de hemel komt.
Toen ik de reactie over Boeddhisme kreeg, ging ik erover nadenken en het is inderdaad zo (al is mijn Boeddhistische kennis beperkt) dat je in deze religie niet in een hemel terechtkomst, maar je energie (ziel) blijft over en je wordt gereïncarneerd. Toch heeft ook deze religie als het doel om het Nirvana te bereiken en uit de reïncarnatiecirkel te ontsnappen.

Een les geleden leerden we bij geschiedenis dat de protestanten (vooral Calvijn) het fenomeen 'predestinatie' kennen. Calvijn vond dat de Katholieke leer over ''wie goed doet, wordt beloond'' niet klopte. Volgens hem is voor ieders geboorte door God al beslist waar je naartoe gaat. Het heeft dan weinig zin om goed te doen om in de hemel te komen. Maar hoe kan God dit nu weten? Hij kent jouw lot al voor je geboorte en weet wie goed zal doen uit pure goedheid.
Toch kent deze visie zeker twijfelachtigheden omdat er in de Bijbel weldegelijk gesproken wordt over een Apokalyps, een laatste oordeel waarin dan pas de mensheid wordt verdeeld door Jezus. Omdat de protestanten de regel hebben dat alleen juist is wat in de Bijbel staat (en niet wat de Kerk zegt), is dit een beetje verwarrend. Je kan de Apokalyps ook als het allerlaatste oordeel bekijken in een soort serie van opdelingen en oordelen.
Zo, dit wou ik jullie even meedelen, het leek mij een interessant gegeven. Nu liggen alle puzzelstukjes goed.
Om af te sluiten nog een leuke Godmop.

"Sommige filmsterren dragen hun zonnebril zelfs in de kerk:
zij zijn bang dat God ze zou herkennen en om een handtekening vragen."

- Fred Allen

14:24 Gepost door Virginia | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |