23-06-09

''The (non-)meaning of life''

question























''Ik weet niet wat de zin van het leven is, maar ik weet zeker dat het niet de bedoeling is om daar de hele tijd over na te denken''; sprak Theo Maassen eens. Na hectische examens is het weer tijd voor een bericht als waar voor de kijkerstijd die jullie aan mijn blog besteden.
Voor ik begonnen ben met het opgegraven van een visie op dit kosmische probleem, realiseer ik mij al dat je er ontelbare pagina's over kunt volscriberen en dat de uitdaging om dit in een blogbericht te doen dan ook niet aangegaan dient te worden. Ik breng dan maar een bespiegeling van mijn mening, een zicht op de immense gevoelens van nutteloosheid en tijdsverspilling die ik soms heb, tegenover schaarse momenten wanneer ik een lichtdeeltje van achter het gordijn meen te zien en het gevoel heb dat er inderdaad ''meer'' is.
Iedereen kan voor zichzelf een levensdoel of hoger nut kiezen uit de bijna oneindige catalogus van ''hoe-je-leven-te-besteden''. Hoewel je het scenario niet honderd procent zelf schrijft, worden de elementairste dingen door jezelf bepaald. Ga ik me op mezelf of op anderen (hun geluk) focussen? Dit is bijvoorbeeld één van de vragen, voor de lange lijst op papier; pak een pen en een uur of vier. Je kan het leven ook onbevraagd aan je laten voorbij trekken en meezweven, maar ook dit is een, weliswaar meer passieve, keuze.
Dit subject staat ook zeer dicht bij de vergankelijkheid en snelheid van het leven die ik het vorige bericht (en zovele daarvoor) al beschreven heb. Het is één van de moeilijkste opgaven; te leren leven met wat geweest is en -zelfs als je er actief van genoten hebt, vooral in dat geval- het kunnen loslaten.
Wie is er niet bang om op het einde van zijn leven terug te kijken en te zich realiseren dat het leuk was, maar niet bijzonder, dat er nog lijsten met daarop ''te doen'' liggen te rotten achterin de hersenpan en in dagboeken op zolder. Dit keer is het niet ''het gras maaien'', maar bergen beklimmen, piano leren spelen en zeggen dat je van iemand houdt. Het hele resem filmclichés (live your life, God damn it!) passeert de revue. Stel dat er morgen een auto te laat remt, heb je dan gedaan wat je wou doen? Is die korte tijd die zó lang lijkt om ons de illusie van ''alle tijd'' te geven nuttig besteed, is dat levensdoel(en) vervuld?
Het is een gevoel waar ik soms plots mee geconfronteerd word als ik bevoorbeeld lees dat we helft (!) van ons leven slapen. Wie met zijn 75 jaren wel een paar levenswijsheden op zijn palmares lijkt hebben te staan, is in werkelijkheid slechts 37,5 jaar x 365 dagen wakker geweest. Hoeveel uren in die 13687,5 keer de klok rond heb je bewust geleefd en hoeveel uur heb je nutteloos verspild tegen je zin in? Daar zijn ellenlange discussies over te voeren en het antwoord laten we over aan de dure mindfullnesscursussen.
Om deze verstikkende wurggreep van anti-houvast op de tijd af te maken en niet alleen de grond in te drukken, moeten we een doel hebben of een Zengeestestoestand. Het eerste is haalbaarder dan het laatste. Misschien is dit mikpunt één ding of doen, maar meestal bestaat het uit honderden sub-doelen die bepaald worden door seconden.
Het citaat van the Dresden Dolls; ''There is nothing in the world where we can count on, even the fact that we will wake up is an assumption.'' stoppen we even in een donker hoekje en we gaan voor een zekerheid van 8 decennia op de bol, een levensverwachting waar we als kinderen van het rijke Westen mee kunnen pochen.
Wat wil ik nu? Hoeveel levens kan ik in 8 touren van 10 jaar drukken? Artiest (schilder, zanger, fluittist, straatkrijtjestekenaar,...), politicus, mama, loutere beroemdheid, dokter, bakker, chef, gelukkig persoon, wereldreiziger, schrijver, kapster,... en dan bekijk ik slechts de pagina van de beroepen.
The choice is yours. Bloed gutst over de straten voor de vrijheid, maar eens verwezelijkt, is er niets wat het vrije volk perplexer doet staan. De Grieken zagen al dat je altijd gedwongen bent te kiezen zonder over voldoende informatie te beschikken. De menselijke kortzichtigheid en die dwang/drang tot handelen inspireerden menig tragedie.
Voor wie de last te zwaar weegt, kan Sartre uitkomst bieden. Besluit van Jean Paul; er is geen nut, we leven om te sterven en alles daartussen; zie het als een traktatie en ga vooral niet zoeken naar hoger plan. Ik ijver niet om direct het zware pessimisme ten overstaande van de medemens over te nemen dat hierbij geserveerd wordt, desalniettemin is het een interessant alternatief haaks op het eeuwige menselijke zoeken naar een waarom.
Ook de aanhanger van J.P. en zijn extentialistische club (na een toneelstuk en twee verhalen van hem te hebben gelezen, reken ik mij toch half lid) moet zelfs als hij met het handig inrichten van het bestaan spot een tijdsverdrijf vinden. Zo zitten we weer bij het begin van de neerwaartse spiraal. Niet veel meer dan vragen resten aan het einde van de dag.
Wat praat ik mezelf aan? Geloof ik in een doel? Voor mij telt vooral; iedereen zijn of haar zin. The meaning of life? Wat jij wilt dat het is. Ik hoop vooral goed te doen en ergens mensen te helpen. Noem het een jeugdig idealisme (het idee om de wereld te redden is vanaf mijn vijfde toch afgezwakt), maar ik zou er toch aan willen vasthouden. Er is een bittere waarheid die zegt dat je altijd evenveel mensen pijn doet als dat je er helpt. Wanneer ik omhoog vlieg en kan zeggen dat ik de simpele som van goed en kwaad bij mij net positief uitvalt, dan ben ik tevreden, als ik de wereld iets beter heb achtergelaten dan ik ze al schreeuwend heb gevonden. Dat denk ik, dat hoop ik en dat wens ik. Niet voor een -stiekem aanlokkelijke- beloning, maar uit een diep, haast egoïstisch verlangen naar een ware zucht van ''zo is het en zo is het goed''. Natuurlijk zal ik oprispingen van sterk twijfelen en radeloosheid hebben, of er nu een bijbelse hemel, hel of het zachte Niets volgt, een constante eewige ruis van stille voldoening boven al de emotionele turbulentie volstaat.
Een paar nachten geleden lag ik onder de zomerdons Beethovens woordenloze ''Moonlight sonata'' te luisteren (voel de afgewezen liefde na 3 eeuwen moeiteloos de tijd overbruggen), gevolgd door de violen, die tot in het bot van je ziel kerven van het thema van ''The red violin''. Twee minuten lang hoorde ik niet ten volle de muziek, ik dacht dat als dat het geval zou zijn, ik eraan tenonder zou gaan, maar toch hoorde ik de muziek meer dan ooit. (herlees dit een aantal maal) Ik dacht na en ik was leeg, ik lag hier begrensd te wezen en was oneindig en ik voelde het en snapte het en wist het. Geen God die spreekt naar ons beeld geschapen, geen masterplan bij zeeslag dat de sterren zouden herbergen, geen, geen, ja... Noem het de eeuwige energie, het licht, de achterliggende werkelijkheid of deze realiteit ten volle, menselijke zoek naar hoop, illusie of zelfs God, noem het nameloze. Even ruisde wat er rond, in, buiten en vierkant mij was met zijn kleed voorbij. Of het nu waar is of de best opgeklede leugen, die snijdende viool kan -net als zo weinigen- ''the meaning of life'' dragen.

''When I hear somebody sigh, "Life is hard",
I am always tempted to ask, "Compared to what?'' ''

- Sydney Harris: Quotes on The Meaning of Life

22:30 Gepost door Virginia | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.